چرا رهبری نظام اسلام در حوزه فرهنگ نگرانی دارند ؟

یاداشت فرهنگ عجب شیر ، چرا رهبری نظام اسلام در حوزه فرهنگ نگرانی دارند ؟

مقام معظم رهبری در یکی از دیدارهایشان با روسای دانشگاه ها درباره فرهنگ چنین فرمودند :

“یک مسئله هم مسئله فرهنگ است ؛ که آقایان هم حال معلوم شد که نگرانی دارید ، بنده هم نگران این موضوع هستم . مسئله فرهنگ ، مسئله مهمی است ، اساس این ایستادگی ،این حرکت و در نهایت ان شاالله پیروزی ، بر حفظ فرهنگ اسلامی و انقلابی است و تقویت جناح فرهنگی مومن ، تقویت این نهال ها ی که روییده است در عرصه فرهنگ … اگر رخنه ای در فرهنگ ایجاد شود مثل مشکل اقتصادی نیست که بتوان با سبد کالا و یارانه نقدی آن را رفع کرد . ما فرهنگ را بستر اصلی زندگی انسان می دانیم نه فقط بستر اصلی درس خواندن و علم آموختن . فرهنگ هر کشور بستر اصلی وحرکت عمومی آن کشور است حرکت سیاسی و علمش در بستر فرهنگی است . فرهنگ یعنی خلقیات وذاتیات یک جامعه و بومی یک ملت . تفکراتش و ایمانشان ، ارمانش , اینها تشکیل دهنده مبانی فرهنگ یک کشور است . کشور نمی تواند جز تاکید بر وظیفه خطیراین دستگاه انسان ساز باشد . ”

سبک زندگی اسلامی چه مشخصه هایی دارد :

“سبک زندگی ” مجموعه ای از طرز تلقی ها ، ارزش ها ، شیوه رفتار ، حالت ها و سلیقه ها در هر چیز را در بر می گیرد . این واژه به حد کافی ساده به نظر می رسد گه هر کس بتواند مفهوم کلی ان را دریابد . اما باید توجه کرد که این اصطلاح از فرهنگ خارجی وارد زبان و فرهنگ ما شده است و نیاز به باز تعریف دارد . اگر چه تعریف کلی ” سبک زندگی” به عنوان نحوه و روش زندگی کردن عام و قابل تعمیم به هر فرهنگی به نظر می رسد ؛ اما وقتی این مفهوم را به عرصه عملی و کاربردی ببریم ، اختلاف ها رخ می نمایند . بنابراین عبارت ” سبک زندگی ” بین فرهنگ غربی و اسلامی فقط اشتراک لفظی است و مفهوم ماهوی و چیستی آن ، که متنوع از نوع نگاه و تعریف هر فرهنگ به آن است .

رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت امام خامنه ای (مدظله العالی) در جمع جوانان استان خراسان شمالی در تاریخ ۲۳/۷/۱۳۹۱ مطالب ارزشمندی حول محور ” سبک زندگی” ایراد فرمودند . سخنان رهبر معظم انقلاب در مورد سبک زندگی و ارائه پرسش ها در این زمینه ، اگر چه جدید نیست و معظم له بارها در بحث نام گذاری سال ها و چه با عمل ، به ارائه سبک زندگی اسلامی و شاخص ها آن پرداخته اند ، اما از آن جهت حائز اهمیت است که هجمه و فشار غرب بر جمهوری اسلامی شدت گرفته و غرب در انتظار تحقق رویاهایش است . رویایی که به گمان آنها با فشار بر جمهوری اسلامی و همگامی با اروپا و آمریکا در حال تحقق است . رهبر انقلاب در این سخنرانی بسیاری از مشکلات را متوجه الگو برداری غافلانه و گاه خائنانه از فرهنگ غرب و بسط آن در جوامع اسلامی می دانسته اند . این الگو برداری که در اصطلاح به سبک زندگی گفته می شود . از فرهنگ اقتصاد گرفته تا اجتماع ، سیاست و حتی تفکر را نیز شامل می شود .

دمیده شدن الگو های غرب در کالبد جوامع اسلامی منجر به وابستگی هر چه بیشتر این جوامع شده است

سبک زندگی اسلامی که اسلام پیشنهاد می کند . سبک مبتنی بر آیات قران و سنت پیامبر(ص) بوده وشاخص های آن بر گرفته از موزه های وحیانی و اهل بیت است . در این سبک مهم ترین مسئله خدا محوری , اعتقاد به روز جزا ، اخلاق مداری است در حوزه های حوزه فردی ، اجتماعی و خانوادگی است .

راه های مقابله با تهدید های فرهنگی چیست ؟

در دنیای امروز بر همگان روشن است که دشمنان اسلام جبهه مبارزات را متوجه مسائل فرهنگی کرده اند و مسائل نظامی در درجات بعدی از اهمیت برای آنان قرار دارد در عصر حاضر که نظام سرمایه داری به سر پرستی آمریکا ، با تک قطبی شدن جهان و فروپاشی رژیم شوروی سابق ، یک تاز عرصه جهانی شده است ، به شکل مختلف می کوشد تا نظرات سیاسی ، اجتماعی و اقتصادی خود را به تمام کشورهای جهان تحمیل کند و فرهنگ واحدی متناسب با منافع درازمدت خود بر جهان حاکم سازد . بدیهی است طراحان ” نظام نوین جهانی” که با هزاران ترفند توانسته اند یک ابر قدرت نظامی , نظیر شوروی سابق را از سر راه خود بردارند و سبب فروپاشی کمونیسم در سطح جهانی شوند . مایل نیستند با قدرت جدیدی در برابر منافع خود مواجه گردند . پیروزی انقلاب اسلامی در ایران سبب شده است که سلطه گران بیشتر از آن جهت خوفناک باشند که قدرت جدید مقابل منافع نا مشروع انان یک گروهی سیاسی و مذهبی به نام جهان اسلام باشد .

قدرتی که از نظر فرهنگی با داشتن ارزش های قوی نظیر خدا پرستی ، ظلم ستیزی , نوع دوستی , برادری ، مساوات و عدل می تواند در برابر فرهنگی غربی قد علم کند .

برای مقابله و مبارزه با تهدیدهای فرهنگی راه های بسیار زیادی دارد در زمینه اجتماعی ، اقتصادی ، فرهنگی وسیاسی وجود دارد که هر کدام دارای اهمیت خاصی خود است اما موارد ذیل مهم تریرن راه حل های می باشد که در این مقوله قرار دارند :

الف ) شناخت دقیق و همه جانبه تهدید های فرهنگی ؛ زیرا زمانی می توانیم در برابر این پدیده برنامه ریزی کنیم که از دشمن مهاجم و برنامه ها ی او اطلاع کافی داشته باشیم و متناسب با آن ، سلاح تدافعی خود را به کار بگیریم .

ب) شناخت دقیق و کامل فرهنگ اسلامی و ملی ؛ گام دوم در مبارزه شناخت فرهنگی غنی اسلامی و عناصر فرهنگی آن است ؛ در این خصوص آگاهی بخشیدن به نوجوانان و جوانان از طریق مانوس کردن آنان با مفاخر . مواریث فرهنگی از اهمیت خاصی دارد .

ج) اصلاحات علمی و اقتصادی و برنامه ریزی در جهت پیشرفت همه جانبه کشور و تبدیل آن به یکی از کشور های بزرگ علمی و صنعتی مستقل از جهت تامین کالای اساسی مورد نیاز و فراهم آوردن زمینه رفع نیاز های اقتصادی جامعه ، به ویژه نیاز های جسمی و روحی نسل جوان از قبیل تحصیلات کافی و شغل مناسب و امکانات تشکیل خانواده و امکانات گذراندن امکانات مناسب برای اوقات فراغت مانند امکانت ورزشی و … بیشترین نقش را تثبیت فرهنگ و مصونیت در برابر فرهنگ مهاجم دارد .

تاثیر و نقش شبکه های اجتماعی

امروز باید پزیرفت که برای دنیا آدمیان دو گونه فضا وجود دارد فضای نخست همین دنیای ظاهری و آشکار است که زندگی مان در آن جریان دارد و فضای دوم قضای مجازی است که ارام ارام چتر خود را می گستراند . حقیقت آن است که کارکردهای شبکه های اجتماعی و ارتباطی به مثابه یک تیغ دو لبه عمل می کند . استفاده منطقی و سالم از این ابزار می تواند تعالی وپیشرفت هر جامعه ای را سبب شود و از طرفی اعتیاد به آنها در جهت پر کردن اوقات و فراغت و تخصیص زمان برای فعالیت در این شبکه ها مقدمات اغتشاش فرهنگی و اجتماعی و اتلاف سرمایه و وقت را برای کاربران به دنبال دارد در همین زمینه درصد عظیمی از مخاطبان این رسانه ها را نیز جوانان تشکیل می دهند که به مثابه مهم ترین سرمایه انسانی هرذ کشور در بعد توسعه تلقی می گردند . و نمی توان از این واقیعت انکار ناپذیر گذشت که بیشتر کاربران با استفاده نادرست از این وسایل تنها دنبال سرگرمی هستند که این خود ناشی از یک غفلت خیلی بزرگی می باشد گذشته از این مسئله غفلت بشر این میدانگاه عظیم موقیعتی مناسبی برای پیشبرد اهداف مدیران جهانی محسوب می شود . مدیران یهودی جهان درست در زمانی می توانند خواسته های خود را بر دیگران تحمیل کنند که توده هدف در غفلت ئ سرگرمی می باشد . تا در پس غفلت بتوانند اهداف خود را پیش ببرند .

ودر بحث آسیب شناسی شبکه اجتماعی نکته حائز اهمیت خطر بسیار بالای این گونه شبکه ها از لحاظ آسیب های اجتماعی و فرهنگی است

تأثیرات مخرب ماهواره بر فرهنگ و تمدن جامعه ایرانی

الف) اعتقادی
از آن جا که هر انسان به لحاظ ایدئولوژیک دارای یک سری مبانی واعتقاداتی می باشد ورفتار او نیز مطابق با نوع تفکر او نسبت به جهان وخداوند هست، پس باید از این مرزهای اعتقادی دفاع کرده و آن ها را به نحو احسن بشناسد و مهمترین دشمن در عرصه اعتقادات، شبهات و تلقین های نادرست بوده و در زمان فعلی این شبهات با رنگ و لعاب زیباتر خود را بروز می دهند. متاسفانه ماهواره در شمار ابزارهایی قرار گرفته که به مرزهای عقیدتی انسان ها خصوصاً اسلام و به ویژه مکتب تشیع حمله ور شده و قصد دارد اساس این مکتب را در هم بریزد. البته نا گفته نماند اغراض سیاسی در این مساله بی تأثیر نیست.
ب) فرهنگی و اخلاقی
همان طور که می دانید هویت انسانی به فرهنگ وتمدن او بر می گردد و انسانی که دارای فرهنگ وتمدن نباشد دچار بحران هویت گشته و از او یک شخصیت کاملاً وابسته و متکی به دیگران می سازد و دائماً چشمش به دیگران بوده تا خود را همانند آن ها قرار دهد واین مطلب به ویژه در مورد ملت ایران که دارای فرهنگ کهن واصیل می باشد بسیار خطرناک بوده وتهدیدی بسیار جدی به شمار می آید و از طرفی قوام جامعه به اخلاق و رعایت آن توسط افراد جامعه بر می گردد و زمانی که انسانیت، حریم های شخصی، اساس خانواده و … از بین برود، چنین جامعه ای از درون خالی شده و با تلنگری در هم می ریزد واین مساله در مورد جوانان ونوجوانان مهم تر است. ماهواره از طریق پخش فیلم های پورنو و سکسی، شهوت برانگیز و غیر اخلاقی که نتیجه ای جز بی بند و باری، بی حیایی، مشوش شدن ذهن جوان و … ندارد به این مقصد پلید دست پیدا می کند.
ج) سیاسی
از آن جا که دشمنان ما با مسأله نظامی موفق به پیشبرد اهداف خود مبنی بر تصرف و تسخیر ایران اسلامی نشدند، بر همین اساس از ابزارهایی مانند ماهواره، اینترنت و … کمک گرفته اند تا مردم یک کشور را از طریق القای شبهات و حرف های غیر واقعی نسبت به نظام دلسرد کرده وآنها را به نوعی به دشمنی با نظام دعوت می کنند و این اقدام از طریق راه های مختلف و در ظاهری بسیار زیبا و فریبنده و با اظهار کمک به مردم یک کشور صورت می پذیرد.

تقابل فرهنگ دینی و غربی در برنامه های ماهواره ای:

توجه به نمونه هایی از فرهنگ مهاجمان،ادعای ما را تأیید می کند

– در فرهنگ ما پوشیدگی ارزش است؛در فرهنگ غربی برهنگی ارزش و عامل ارتقای شخصیت زن می باشد

– رازداری و پرده پوشی در مسایل شخصی برای ما یک فضیلت است؛در برنامه های تلویزیونی غرب افشاگری و پرده دری نشانه شجاعت و استحکام شخصیت افراد به شمار می رود

– ما عفاف و پرهیز از جلوه گری زنان را ارج می نهیم؛آن ها جلوه گری و خود آرایی زنان را بالا ترین امتیاز تلقی می کنند

– ما تفاهم،حفظ آرامش و صلح را در میان افراد،اعم از پیران،جوانان و کودکان در کنار پیروی از ارزش های دینی ضروری می شناسیم؛ام آنان همواره در پی طرح اختلاف و تضاد میان نسل های جامعه هستند و تشنج گرایی را با پیروی از اصل تکیه بر تضاد و تضارب میان نسل ها دنبال می کنند

– ایثارگری و حفظ منافع دیگران در مکتب و فرهنگ ما ارزش والایی دارد؛ولی در فرهنگ غرب فرد گرایی و امتیاز طلبی محور همه کار هاست

– ما کمال جویی،ارزش گرایی و معنویت طلبی را موجب سعادت می دانیم؛آن ها بیننده را به سوی سرگرمی های بی ارزش،لذت های زودگذرو مادی گری محض سوق می دهند

– برای ما عشق جلوه ای آسمانی دارد؛ام آن ها عشق را در حیوانی ترین مرحله ممکن،تعبیر و تفسیر می کنند

– خلاصه آن که،همت ما در شکوفایی استعداد های خدادادی انسان ها،تقویت قوه عقلانی و تهذیب نفسانی است؛در حالی که تلاش غربی ها برخواسته از فرهنگشان در تحریک قوای نفسانی و تخریب نیروهای فطری و الهی بشر می باشد.

راهکارهای پیشنهادی:

الف) رسالت اصلی مسئولان فرهنگی،ایمن سازی افراد به ویژه جوانان و نوجوانان در برابر هجوم بیگانگان و افزایش قدرت مقاومت آنان است.ایمن سازی تنها با برنامه ریزی هماهنگ و دارزمدت برای فرهنگ سازی دینی،گسترش شناخت معارف الهی و تنومند ساختن باورهای اصیل دینی در جامعه،میسر است که می توان با گذشت زمان افراد جامعه را به خود آگاهی و خود باوری برساند.به دیگر سخن از برخورد های فیزیکی و محدودیت آفرین در استفاده از ماهواره و اینترنت و…،نیز تنها باید به عنوان تکمیلی و یکی از راه های ایمن سازی بهره برد

ب) اگر محدودیت آفرینی در استفاده از برنامه های ماهواره،بدون جایگزین کردن برنامه های سازنده و مورد علاقه جوانان باشد،به نتیجه نخواهد رسید و جوانان به انحرافات و مشکلات دیگری دچار خواهند شد.بنابراین با انتخاب برنامه های مناسب یا جایگزین کردن فعالیت های دیگر به جای تماشای برنامه های ویرانگر ماهواره ای،می توان از پیامد های منفی آن ها پیشگیری کرد

ج)باید برای رشد فرهنگ اسلامی در جامعه تلاش کرد.در این راه از روش های زیر می توان بهره گرفت

. عمل به ارزش های مکتبی و ملی از جانب مسئولان و مدیران

. برداشتن محدودیت های غیر ضروری در زمینه های گوناگون،تا آنجا که به رواج ضد ارزش ها منجر گردد

. تهیه فیلم هایی با موضوعات متناسب با تعلیم و تربیت اسلامی.