سه شنبه , 28 بهمن 1404

مرگ تدریجی آثار تاریخی در سکوت خبری!

به گزارش فرهنگ عجب شیر ،خانه تاریخی بنکداریان و باغ آن با مساحت ۴۶۰۰ مترمربع، این روزها با بی تدبیری مسوولان شهرداری در حال نابودی است.

خبرهایی از گوشه و کنار مبنی بر تخریب  بخشی از خانه و باغ به گوشمان رسید، با این حال برای اطمینان از صحت خبر، تماسی با شهرداری منطقه چهار برقرار کردیم، شهرداری منطقه چهار تبریز اعلام کرد که هیچ گونه آسیبی از سوی شهرداری در حین مسیرگشایی به این خانه و باغ نرسیده است و جوابیه ای در سایت شهرداری برای پاسخ دهی به سوال اذهانی که نگران تخریب باغ و خانه هستند، منتشر کردیم تا رفع ابهام شود.

در این جوابیه آمده است: با حفظ فضای سبز و همچنین بافت قدیمی مجموعه بنکداریان، این باغ قدیمی، همگام با اجرای پروژه مسیرگشایی برق لامع، فرصت‌ ارزنده برای ایجاد یک مجموعه وزین و سرسبز فرهنگی خواهد بود .

 

تلاقی مجموعه قدیمی باغ بنک‌داریان با محدوده پروژه مسیرگشایی برق‌لامع، در روزهای اخیر، برخی نگرانی‌ها را از آینده این مجموعه ارزشمند در پی داشته است. از سوی دیگر، اجرای این پروژه، از طرح های اصلی و ضروری شهرداری تبریز در خصوص  برنامه‌های   آزادسازی و مسیرگشایی  محسوب می‌شود .

 

 محمد‌حسین حسن‌زاده، مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری تبریز در خصوص وضعیت فضای سبز این محوطه گفت: خطر اصلی که این باغ را تهدید می‌کرد پروژه مسیرگشایی و خروج از بن بست خیابان برق لامع بود که این خطر، با اعمال تغییر جزئی در ضلع شرقی رفع شده‌است .

 

وی تاکید کرد: محدوده‌ای که در ضلع شرقی مورد بازنگری قرار گرفته،  فاقد درخت ارزشمند بوده و در این میان حتی درختان واقع در پیاده رو نیز حفظ شده است

 

مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری تبریز خاطرنشا کرد:  با تملک باغ بنک‌داریان، این مجموعه به صورت پارک محله ای و عمومی، بهسازی و مرمت می‌شود .

 

حسن‌زاده تاکید کرد: سیاست سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری تبریز حفظ باغات و کاربری های فضای سبز است و در این راه تسلیم نخواهد شد.

 

همچنین شهردار منطقه چهار تبریز نیز در این مورد، با بیان این‌که احتمال بروز کوچکترین خدشه به خانه قدیمی بنک‌دریان متصور نیست، از تلاش شهرداری برای تملک این خانه خبر داد.

 

مهندس امامی در خصوص وضعیت خانه قدیمی این مجموعه، اظهار کرد: شهرداری در تلاش است تا خانه قدیمی بنک‌داریان را با هماهنگی‌‌ معاونت عمرانی و فنی استانداری آذربایجان‌شرقی، تملک کند .

 

وی تصریح کرد: با تملک خانه قدیمی بنک‌دریان، این بنا در آینده‌ای نزدیک می‌تواند در قالب یک مجموعه ارزشمند فرهنگی، مورد استفاده شهروندان قرار گیرد .

 

شهردار منطقه چهار،  با بیان این که کل مساحت این باغ ۴۶۰۰ مترمربع است، اظهار کرد: طراحی‌ و محاسبات پروژه برق‌لامع طوری پیش‌بینی شده که کوچکترین صدمه‌ای متوجه خانه قدیمی بنک‌داریان نباشد؛ حتی در محاسبات اولیه، احتمال مخدوش‌شدن بخشی از پله‌های خانه، وجود داشت که این احتمال، با بازنگری‌های لازم و طراحی مجدد، به کلی رفع شد .

 

شهردار منطقه چهار با اشاره به این‌که هم‌اکنون مذاکره با مالک خانه قدیمی بنک‌داریان ادامه دارد، خاطرنشان کرد: شهرداری مصمم به استفاده بهینه فرهنگی از ظرفیت هنری و فرهنگی این خانه تاریخی است .

با مشاهده جوابیه شهرداری تا حدودی هر کسی که آن خانه باغ را ندیده باشد به جوابیه قانع می شود و باور میکند که هیچ گونه آسیبی به این باغ و خانه نرسیده است، با این حال ماجرای صحت تخریب خانه باغ را به جوابیه شهرداری بسنده نکردیم و راه این خانه را در پیش گرفتیم.

وقتی به منطقه ۴ تبریز وارد شدیم و به آدرسی که این خانه در آنجا بود رسیدیم، از فاصله دور ساختمان باشکوه که در میان انبوهی از درختان بود، هویدا شد، نزدیک تر که شدیم با دیوار تخریب شده و بدون درب خانه مواجه شدیم، وضعیت اسفناک بود.

دیوار خانه به کلی تخریب شده بود و از آجرهای دیوار به راحتی می شد فهمید که قدمت زیادی دارد.

هنوز بلدوزر شهرداری مقابل در قرار داشت  و به تنه درختانی که کنار آوار دیوار تخریب شده بودند، نگاهی انداختیم، در تنه درختان جای تبر بود و برخی از درختان شاخه هایشان شکسته بود..

دیواری کوچکی که کارگران شهرداری آن را احداث کرده بودند، خانه و باغ را از هم جدا می کرد.

درختان زیبا و کهنسالی در باغ وجود داشت، جلوی خانه هم انارهایی از درختان آویزان بودند، چند قدمی که زدیم، پیرمردی که خود را نگهبان باغ معرفی کرد، به ما نزدیک شد و  گفت: از وقتی دیوار این خانه خراب شده همه به راحتی وارد این خانه می شوند و این خانه امنیت ندارد.

برای اینکه پیرمرد ناراحت نشود، خودمان را معرفی کردیم و گفتیم که می خواهیم با صاحب این خانه صحبت کنیم، پیرمرد گفت: آقای بنکداریان دیگر اعصابش نمی کشد با کسی حرف بزند، کارهای شهرداری و قطع درختان اعصابش را به هم ریخته است.

 وقتی صاحب خانه حاضر نشد با ما مصاحبه کند، ماجرای تخریب بخشی از خانه و باغ را از زبان پیرمرد شنیدیم، وی گفت: محدوده ای را که شهرداری از خانه جدا کرده، دارای ۹۰ درخت بزرگ است که تعدادی را قطع کرده اند و باقی را نیز می خواهند قطع کنند. اما فعلا شهرداری و میراث فرهنگی در این مورد به توافق نرسیده اند. میراث فرهنگی می خواهد مانع قطع درختان شود و شهرداری هم مدعی است که برای کاهش ترافیک باید برای مردم راه باز کنیم. در حالی که برای کاهش ترافیک راه های دیگری هم وجود دارد. برخی از درختان وجود دارد که حدود یکصد سال عمر دارند.

این خانه در گذشته سفارت خانه ی آلمان و بعد از آن در دست ارمنی ها بود که در نهایت به بنکداری ها رسید.

 

تقریبا یک ماه است که این ماجرا شروع شده و شهرداری اقدام به قطع درختان این باغ و تخریب بخشی از خانه چون پله ها و دیوار و درب کرده است. اکنون چند وقتی است که دیوار این خانه ترخیب شده و همه وارد این باغ و خانه می شوند و شب ها امنیت و آسایش برایمان نمانده است با این حال شهرداری هنوز کار را نیمه تمام رها کرده است و همسایگان نیز نسبت به اقدام شهرداری که با شن ریزی و مصالح عبور و مرور را مختل کرده بودند، معترض شدند.

شهرداری حدود ۲۴ متر از عرض و ۸۰ متر از طول ساختمان را تخریب کرده و نصف استخر بزرگ این خانه و  چاه داخل باغ نیز از بین می رود.

پیرمرد در پاسخ به سوالم که چرا میراث فرهنگی نسبت به تعمیر این خانه اقدام نکرده است؟، گفت: برای اینکه شهرداری پیش از میراث فرهنگی اقدام به تخریب کرده است. تا چند روز نزدیک دو هزار نفر برای بازدید از این خانه می آمدند اما شهرداری این اثر بزرگ تاریخی را به خاطر احداث یک خیابان حیف کرده است. الان که دیوارش را خراب کرده اند مردم بدون توجه داخل می آیند و هرچه هم می گوییم تردد در محوطه ممنوع است، توجه نمی کنند و می گویند اینجا ملک شهرداری است! در حالی که یک خانواده دارد در این خانه زندگی می کند.

وقتی داشتند دیوار را تخریب می کردند التماسشان کردیم که این کار را نکنند اما آنها بی تفاوت نسبت به اصرار ما کارشان را انجام دادند و دیوار از بین رفت.

به هر حال در نهایت تاسف باید بگویم شهرداری این کار را انجام داده و شما به چشم خود می بینید. اما چیز دیگری که برای ما مشکل ساز شده است این است که معطل نگه داشتن موضوع موجب می شود افراد به حریم خصوصی ما وارد شوند و ما هیچ امنیتی نداریم.

البته قطع درختان کهنسال این باغ هم ما را به شدت ناراحت می کند و حتی برخی از شهروندان وقتی وارد این باغ می شوند و  می دانند که قرار است این درختان قطع شوند، ناراحت می شوند، با این حال کاری از دست کسی بر می آید.

هنوز سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان با شهرداری سر این موضوع که نباید درختان قطع شود و آسیبی به این خانه برسد، اختلاف نظر دارند.

از وضعیت باغ و درختانی که قرار بود تخریب شود، ناراحت شدیم و متوجه شدیم که جوابیه شهرداری صحت نداشته چرا که دیوار تاریخی این خانه از هر دو طرف تخریب شده بود و حتی این خانه دربی نداشت و رخی از درختان این باغ نیز قطع شده بود در حالی که شهرداری اعلام کرده بود که آسیبی به این باغ نرسیده است و فضای سبز آن حفظ شده و درختی قطع نشده است.

البته بعد از مدتی متنی از صاحب این خانه دریافت کردیم، صاحب خانه در متنی گفته است: در رابطه با خبرهای منتشر شده در مورد خانه تاریخی بنکداریان متعلق به زنده یاد حاج علی بنکداریان و پس از پیگیریهای انجام شده توسط اینجانب…و متاسفانه بر خلاف اخبار و ادعاهای کذب پیشین شهرداری! کوچکترین حرکتی در جهت ترمیم و بازسازی دیوار تخریب شده ضلع جنوبی که عملا حفاظ محوطه تاریخی خانه بنکداریان میباشد انجام نگرفته، و این اقدام پیش زمینه تخریب کل فضا سبز موجود و در نهایت بلا استفاده کردن ساختمان تاریخی خانه بنکداریان خواهد بود، که چه بسا مطامع برخی سود جویان بر آن باشد.

لازم است توجه علاقمندان تاریخ و میراث فرهنگی، فضای سبز، و محیط زیست کشورمان ایران و علی الخصوص مردم متعصب و بافرهنگ شهرم تبریز را به پاره ای از واقعیتهای حال حاضر که متاسفانه خلاف اظهار نظرهای منتشر شده در خبرگزاریها و ادعای مسئولین شهرداری مییاشد جلب نمایم.

لطفا در صورت اهمیت موضوع فوق نسبت به باز نشر یا انتشار و اشاعه این خبر از هر طریق ممکن اقدام و همکاری فرمایید.

قبل از هرچیز لازم میدانم بیشتر به تاریخچه و اهمیت این بنا اشاره کنم:

قدمت خانه فوق بر اساس اظهار نظر برخی کارشناسان و محققین شهر به بیش از ۲۰۰ سال بر میگردد که توسط شرکت آلمانی زیگلر بنا نهاده شده و پیش از مالکیت خانواده بنکداریان کنسولگری دولت آلمان در زمان انقلاب مشروطه در همین مکان واقع بود، و‌ “کورت ووستر” سرکنسول دولت آلمان در ادامه مبارزه انقلابیون در مورخ سوم جون هزار و نهصد و بیست در همین کنسولگری به قتل رسید.

فضای سبز این خانه بیش از ۴۵۰۰ متر مربع، و سرشار از انواع درختان کاج، بلوط، گردو، صنوبر، توت، گیلاس، آلوچه، و تاکهای گسترده انگور بوده و این مکان را به یکی از معدود شریانهای تنفسی در مرکز یکی از آلوده ترین نقاط شهر تبریز با کمترین فضای سبز موجود در منطقه مبدل کرده.

اما متاسفانه این مجموعه تاریخی و تنفسی شهر در شرف نابودی از طرف ارگانی و سازمانی است که قاعدتاً باید بزرگترین مسئول حفاظت از آن باشد!!

خانه بنکداریان چه از نظر اهمیت تاریخی، معماری، وسعت، قدمت، و نقش خاص آن در تاریخ آذربایجان و ایران دارای اهمیتی در حد و در بیشتر مواقع حتی اهمیتی به مراتب بیشتر از خانه های ارزشمندی چون خانه اردوبادی، خانه فرزام، خانه قدکی، شربت زاده، حیدرزاده، نیکدل، مستشار، واعظ، مجتهد، جلیلی، حایری، مستشار، امیرکبیر، موزه سنجش، موزه گنجه ای میباشد. اما با تاکید بر این نکته اساسی که هیچ یک از خانه های فوق الاذکر و در کل هیچ یک از خانه های موجود در تبریز و حتی هیچ یک از پارکهای واقع در داخل شهر این چنین ترکیبی از درختان سالم، و وسعتی از فضای سبز را شامل نمی باشند. و ما در کمال تاسف شاهد نابودی آن به دست مدعیان مسئول حفاظت شهرمان هستیم.

خانواده بنکداریان از زمان مالکیت این بنا به هیچ عنوان کوچکترین تغییری در جزییات بنا، معماری، و فضای سبز آن نداده و همواره به عنوان یادگاری ارزشمند از گذشتگان، حفاظت از آن و هر یک از درختان و گیاهان موجود در آن را به عنوان وظیفه ای همیشگی و حتی به عنوان عضوی از خانواده خود سرمشق خود و یکایک اعضا آن نهاده است. و حتی در جهت حفظ این میراث تاریخی و یگانه، کوچکترین تغییری در تاسیسات گرمایش این بنا که با هیزم و بخاری های قدیمی انجام میگیرد نداده.

متاسفانه بر اساس خبرهای دریافتی، شهرداری مصمم است که بعد از آرام گرفتن اعتراضهای طرفداران محیط زیست، میراث فرهنگی و میراث تاریخی شهر تبریز که با همکاری خبرگذاریهای معتبر موقتا متوقف شده بود، شهرداری بنا دارد طبق همان طرح و نقشه پیشین خود ادامه مسیر راه را دقیقا از جنب پله مدور ورودی اصلی ضلع جنوب شرق ساختمان و کاملا چسبیده به آن ادامه دهد که معنی اقدام فوق از بین رفتن فضا سبز موجود، و بلا استفاده کردن بنا فوق خواهد بود. که شاید مطامع برخی سودجویان بر آن باشد!!

متاسفانه بعد از تخریبها پیشین میراثها ارزشمند شهر تبریز، امروز شاهدیم که بار دیگر هیچ یک از ارگانهای حافظ میراثهای فرهنگی و تاریخی و فضا سبز کشورمان نه تنها حرکتی در جهت حفظ این بنا زنده نمیکنند بلکه برخی همچون شهرداری تبریز کاملا برخلاف وظیفه خود در صدد تخریب بنا فوق میباشد.

و این کاملا بر خلاف خواسته، تلاش و هدف مالکین بنا فوق خواهد بود که هموار تمام سعی و تلاش خود را بر حفظ سالم و استوار این بنا با شکوه و با روح و پر طراوت تاریخی نهاده اند.

لازم به توضیح است که در این مرحله امکان پیشگیری از تخریب یکی از با ارزشترین بنا های شهر تبریز با همیاری و همکاری تک تک شما عزیزان و تنها با انتشار این خبر و در جریان گذاشتن مسئولین و دلسوزان شهر و کشور وجود دارد.

گفتنی است چنین اقدام یک سازمان برای حل معضل ترافیک و نابودی میراثی فرهنگی و تاریخی، جای تاسف دارد، چرا که به گفته نگهبان این باغ، از پشت این خانه هم میتوانستند خیابان را مسیرگشایی کنند.

همچنین ببینید

مجید قنبرزاده، مدیر برتر سازمان منطقه آزاد ارس شد

مجید قنبرزاده، مدیر روابط عمومی و امور بین‌الملل با کسب بیشترین امتیاز به‌عنوان مدیر برتر سازمان در سال ۱۴۰۲ معرفی شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *