سایت خبری فرهنگ عجب شیر سایت خبری فرهنگ عجب شیر
به گزارش فرهنگ عجب شیر به نقل از ائل پرس ، تولید روسری های ابریشمی با طرح های زیبای چاپ شده به روش باتیک یکی از صنایع دستی شهرستان اسکو است که ظرفیت اقتصادی فوق العاده ای دارد، اما کم توجهی ها باعث شده تا در حالی که ترکمنستانی ها مشتریان اصلی این محصولات هستند؛ بازار روسری ایران در چنگ ترکیه باشد.
یکی ازمهمترین قدم ها برای معرفی این محصول به مشتریان داخلی و خارجی استفاده از ظرفیت های غنی گردشگری شهرستان اسکو است.
صنایع دستی علاوه بر کارکرد فرهنگی خود به عنوان یکی از ظرفیت های ویژه در حوزه اقتصادی مطرح است. تلاقی هنر با صنعت و اقتصاد می تواند فرصتی برای ایجاد ارزش افزوده باشد.
یکی از نمونه های صنایع دستی که ظرفیت تبدیل شدن به محصول اقتصادی مقرون به صرفه و دارای بازار در بین انبوه صنایع دستی آذربایجان را دارد، روسری های ابریشمی منقش به طرح های ویژه تولید شده در شهرستان اسکو است؛ روسری کلاقه ای که با برند اسکو در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
در تولید این روسری ها شیوه منحصر به فردی از روش چاپ مورد استفاده قرار می گیرد که به چاپ باتیک معروف است؛ تولید این صنایع دستی با استفاده از ابریشم خالص و رنگ طبیعی انجام می پذیرد و از مزایای این روسری ها می توان به ماندگاری طولانی کیفیت پارچه و رنگ مورد استفاده در آن اشاره کرد.
**تلاش برای تقویت هنر- صنعت روسری های کلاقه ای اسکو با احیای پرورش کرم ابریشم
قوچی، رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اسکو، در گفتگو با ائل پرس در این باره می گوید: شهرستان اسکو تنها مرکز تولید روسری های چاپ باتیک یا به اصطلاح محلی، روسری های کلاقه ای در ایران است. با مرور پیشینه تاریخی شهرستان اسکو می توان بیان کرد که اصلی ترین پیشه مردمان این دیار بعد از کشاورزی و دامداری، تولید روسری های باتیک بوده است.
در زمان های نه چندان دور، اکثر روستاهای شهرستان اسکو به کار پرورش کرم ابریشم و ریسندگی ابریشم می پرداختند که در حال حاضر به دلیل تغییر وضعیت جوی و عدم وجود شرایط مساعد، تولید پرورش کرم ابریشم در این خطه از استان آذربایجان شرقی به ورطه فراموشی سپرده شده است.
وی افزود: اخیرا به همت مسئولین میراث فرهنگی استان، تولید کرم ابریشم و فرآیند مربوط به ریسندگی آن در روستای اسکندان (واقع در ۲۰ کیلومتری شهرستان اسکو) و شهرستان جلفا آغاز شده که پیش از این مواد اولیه مورد نیاز تولید روسری های کلاقه ای از ترکیه و در برخی موارد از مشهد به دست تولید کنندگان می رسید.
** وقتی ترکمنستانی ها روسری های کلاقه ای اسکو را می خرند اما بازار روسری ایران در چنگ ترکیه است
بر اساس اطلاعات ارائه شده توسط رییس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اسکو، تعداد ۳۷ کارگاه در شهر اسکو و تعداد ۴۰ کارگاه نیز در روستاهای این شهرستان به تولید روسری های کلاقه ای اشتغال دارند که در هر یک از این کارگاه ها ۴ تا ۲۰ نفر مشغول به کارند که این میزان اشتغال بالغ بر ۷۰۰ نفر نیروی کار مستقیم در شهرستان اسکو است.
تولیدات این شهرستان در داخل کشور به استان های گلستان، اردبیل و مازندران صادر می شود که میزان آن کم است اما صادرات این محصول ارزشمند بیشتر به کشورهای خارجی و به ویژه ترکمنستان می باشد.
این در حالی است که حجم عظیمی از بازار روسری کلاقه ای کشورمان در اختیار ترکیه است و به نظر می رسد عدم معرفی مناسب و بازاریابی حرفه ای برای روسری های نفیس ابریشمی تولید شده در اسکو باعث شده است تا سهم اندکی از فروش این محصولات به دست مصرف کنندگان داخلی برسد.
**پیوند گردشگری و صنایع دستی برای ایجاد ارزش افزوده اقتصادی
شهرستان اسکو در سه مسیر گردشگری منتهی به جزیره اسلامی، کندوان و گنبرف واقع شده است و با توجه به این که سالانه حدود یک میلیون نفر گردشگر داخلی و خارجی از روستای تاریخی کندوان دیدن می کنند، این نقاط گردشگری می توانند نقشی عمده در معرفی این محصول خاص و زیبا به گردشگران داخلی و خارجی داشته باشد.
قوچی در پاسخ به سوالی در مورد اقدامات انجام شده برای معرفی این هنر به عموم اقشار مردم می گوید: یکی از اقدامات مهم در زمینه معرفی روسری های باتیک، ایجاد بازارچه صنایع دستی در شهرستان اسکو و روستای تاریخی کندوان است.
اداره کل میراث فرهنگی و صنایع دستی استان طی تفاهم نامه ای که با شهرداری اسکو، فرمانداری و شورای اداری این شهرستان منعقد کرده است حدود ۱۰ هکتار زمین را برای ایجاد شهرک صنایع دستی و بازارچه صنایع دستی اختصاص و اقدامات اولیه در این حوزه را ترتیب داده است.
فعالیت مهم دیگر سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان و شهرستان اسکو تأسیس خانه باتیک می باشد که ایجاد این نهاد گامی در جهت سازماندهی هر چه بیشتر این صنعت خواهد بود.
**استفاده از ظرفیت نمایشگاه های داخلی و خارجی برای معرفی روسری های کلاقه ای
فرزین حق پرست، مدیرکل اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری نیز در این راستا توضیح داد: این اداره در جهت معرفی چاپ باتیک به عموم افراد جامعه، در نظر دارد جشنواره باتیک را تابستان امسال در شهرستان اسکو برگزار نماید. همچنین به منظور اشاعه ی هر چه بیشتر این هنر ارزشمند، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان به منظور حمایت همه جانبه از فعالان این حوزه اقدام به اخذ مجوز برای دریافت تسهیلات با نرخ کم و همچنین دعوت از هنرمندان این عرصه جهت حضور در نمایشگاه های داخلی و بین المللی نموده است.
**مشکلات فعالان هنر- صنعت روسری های کلاقه ای از ابریشم نا مرغوب و گران تا بیمه تامین اجتماعی
بر اساس بررسی های میدانی خبرنگار ائل پرس، عمده ترین مشکلاتی که تولید کنندگان خانگی و کارگاهی این روسری های ارزشمند ولی کمتر شناخته شده با آن موجه اند، عدم دسترسی به ابریشم مرغوب و با قیمت تمام شده پایین و نیز عدم تخصیص بیمه تأمین اجتماعی به شاغلین این بخش می باشد که به گفته مسئولین مربوطه اقداماتی نیز در این خصوص صورت پذیرفته تا هر چه سریعتر موانع و مشکلات هنرمندان این عرصه مرتفع گردد.
