سایت خبری فرهنگ عجب شیر سایت خبری فرهنگ عجب شیر
به گزارش فرهنگ عجب شیر ،شورای امنیت ملل متحد (به انگلیسی: United Nations Security Council) یکی از ارکان سازمان ملل متحد است که وظیفهٔ پاسداری از امنیت و صلح بینالمللی را به عهده دارد. بر اساس منشور سازمان ملل متحد، حیطهٔ قدرت شورای امنیت شامل اعزام نیروهای پاسدار صلح، تصویب تحریمهای بینالمللی، و اعطای اجازه استفاده از نیروی نظامی علیه کشورهای متخاصم است. تصمیمهای این شورا به صورت قطعنامههای شورای امنیت اعلام میشود.
شورای امنیت پنج عضو دائم و ده عضو انتخابی دارد. پنج عضو دائم این شورا در تصمیمها و رایگیریهای شورا حق وتو دارند. این کشورها شامل بریتانیا، آمریکا، چین، فرانسه و روسیه می باشند.
طبق فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد شورا قدرت زیاد و گستردهای برای ارزیابی تصمیمهای گرفته شده در وضعیتهای «تهدید صلح جهانی، تخطی از رویههای صلح، یا اعمال خشونت و زور» در سطح جهانی دارد. در چنین وضعیتهایی، کار شورا محدود به توصیه نمیشود و میتواند اقدامات جدی مانند استفاده از نیروهای مسلح نظامی برای نگهداری یا بازگرداندن صلح و امنیت جهانی انجام دهد. شورای امنیت پس از بیان دقیق کیفیت حقوقی یک وضعیت و قبول آن به عنوان تهدیدی برای صلح یا نقض صلح یا عملی تجاوزگرانه ابتدا تصمیمات موقتی اخذ میکند (تصمیمهایی که جنبهٔ غیرنظامی دارد) تا از پیچیدهتر شدن اوضاع جلوگیری نماید. سپس در صورت نیاز، میتواند مجازاتهایی از قبیل قطع کامل یا جزیی روابط اقتصادی، ارتباطات زمینی، هوایی، دریایی، دریایی، پستی، تلگرافی، بیسمی و دیگر وسایل ارتباطی و همچنین قطع روابط دیپلماتیک را در نظر بگیرد و تمام دولتهای عضو سازمان موظفاند آنها را اجرا نمایند.
چنانچه شورای امنیت تشخیص دهد که اقدامات پیش بینی شده در مادهٔ ۴۱ (مجازاتهای دیپلماتیک و اقتصادی) در حد کافی نبوده میتواند از نیروهای نظامی، هوایی و دریایی یا هر وسیلهٔ دیگری که برای حفظ یا برقراری صلح و امنیت بینالمللی لازم است (تصمیمات نظامی) علیه دولت یا دولتهای تهدید کننده صلح، یا ناقض صلح، یا متجاوز استفاده نماید. این مورد اساس دخالت و اقدام نظامی سازمان ملل متحد در کره در سال ۱۹۵۰ در طی جنگ کره و استفاده از نیروهای چند ملیتی در عراق و کویت در سال ۱۹۹۱، اقدام نیروهای بینالمللی علیه القاعده در افعانستان در سال ۲۰۰۱ و اقدام نیروهای بینالمللی در لیبی در سال ۲۰۱۱ میباشد. تصمیمات متخذه تحت بخش هفتم، مانند تحریم اقتصادی با توافق اعضای سازمان ملل متحد صورت میگیرد. همچنین شورا میتواند طبق فصل ۷ منشور، افراد متهم به نقض قوانین بشردوستانه و حقوق بشر بینالمللی را در دادگاههای بینالمللی محاکمه و تحت پیگرد قرار دهد.
نحوهٔ اخذ تصمیم در شورای امنیت
در حالیکه سایر ارگانهای سازمان ملل فقط قادر به دادن توصیههایی به دول عضو هستند، شورای امنیت قادر است تصمیمات لازمالاجرایی در چارچوب منشور ملل متحد اخذ و تمامی دول عضو را متعهد به اجرای آن نماید. تصمیمات شورای امنیت تحت عنوان قطعنامه با رأی اکثریت به تصویب میرسد. هر عضو شورای امنیت دارای یک حق رأی است. تصمیم در خصوص مسائل مربوط به نظامنامه و طرز کار با رأی مثبت ۹ دولت اخذ میشود. به عبارت دیگر رأیگیری در خصوص مسائل آیین کار، رأیگیری با اکثریت عددی است. در این رأیگیری صرفاً وجود ۹ رأی مثبت کافی است و نوع عضویت رأیدهنده (دائمی یا غیر دائمی) مورد توجّه نمیباشد. تصمیم گیری در خصوص سایر مسائل با اکثریت کیفی است. در اکثریت کیفی نوع عضویت رأیدهنده مورد توجه است و هر پنج عضو دائم و حداقل ۴ عضو غیر دائم باید رأی مثبت دهند تا موضوعی تصویب شود. همچنین منشور اعضای دائم را هنگامی که خود یک طرف اختلاف هستند از رأی دادن در خصوص تصمیمهایی که به موجب مندرجات فصل ۶ و بند ۳ از مادهٔ ۵۲ منشور اتخاذ میشود ممنوع کردهاست.
نقد حق وتو
نمایندهٔ شوروی سابق دست خود را به منظور نشان دادن رأی منفی به قطعنامهای که چین را به بازگرداندن سربازان نظامی خود از کره متعهد کرده بود، بالا بردهاست.
در صورتیکه یکی از اعضای دائم شورای امنیت رأی منفی دهد این رکن نمیتواند هیچ تصمیمی اتخاذ کند. تا به حال چندین بار وتوی یکی از اعضای دائمی که در مسئلهای ذینفع بودهاست سبب شدهاست تا شورای امنیت به عنوان رکن اصلی حفظ صلح و امنیت بینالمللی فلج شود و نتواند اخذ تصمیم نماید. نمونهٔ استفاده از این رأی منفی را میتوان وتوهای مکرر ایالات متحده آمریکا در خصوص قطعنامههایی که به اسرائیل عملکردی انتقادی دارد و همچنین وتوی چین در خصوص اجرای عملیات حفظ صلح سازمان ملل متحد در گواتمالا دانست چرا که چین ارتباط و همکاری دولت گواتمالا با تایوان را مغایر با حاکمیت و منافع ملی خود میدانست.
پذیرش حق وتو از همان ابتدا در کنفرانس سانفرانسیکو با انتقاد دیگر کشورها مواجه شد چراکه آنها معتقد بودند به رسمیت شناختن این حق در واقع نفی اصل برابری دولتها میباشد. اما این پنج عضو با این استدلال که بیشترین نقش اساسی در حفظ صلح و امنیت بینالمللی و تأمین مالی و نیروی نظامی سازمان ملل بر عهده آنها است و اگر صلح و امنیت بینالمللی به خطر افتد و اختلافی به جنگ منتهی شود آنها هستند که نقش اساسی در پیشگیری از خصومتها و خاموش کردن آتش جنگ دارند این امتیاز را برای خود قانونی و برحق میدانستند. ۵ عضو دائم شورای امنیت در نهایت با وجود تمام انتقادها جامعهٔ بینالمللی را تهدید کردند که اگر حق وتو برای آنها به رسمیت شناخته نشود موضوع تأسیس سازمان ملل متحد به طور کلی منتفی خواهد شد. در نتیجه این امر، سایر کشورهای عضو به این نتیجه رسیدند که اساساً ایجاد چنین امتیازی برای اعضای دائم بهتر از آن است که سازمان ملل اساساً تشکیل نشود.
مطلب فوق قسمتی از وظایف و شرح شورایی به نام شورای امنیت ملل متحد بود.
شورای امنیت ملل متحد! اسم با مصمایی است؛ هر فردی که این مطلب را بخواند و آن را با عملکرد این شورا مقایسه کند، گیج می شود! به راستی آیا این شورا، شورای امنیت ملی را می گویم، تا به حال چه کاری برای برقراری صلح جهانی کرده است، آیا غیر از این است که همواره همراه با قدرت های مستکبر جهانی عنوان شورای امنیت کودک کش ها را به خود اختصاص داده است؟!
صادق خرازی در یادداشتی نوشته بود: “نهاد سازمان ملل متحد و شورای امنیت برای تثبیت امنیت آحاد مردم جهان و مقابله با ظلم، جنگ و تجاوز شکل گرفتند ولی متاسفانه از همان آغاز مبانی حقوق بینالملل را بر اساس حقوق ملتها تدوین نکردند. چراکه شورای امنیت فراهم آمده، از اعاظم قدرت جهانی شکل گرفته بود. در تمام مصوبات آن نمیتوان قوانین را بر بنیان عدالت و یا حق دانست. در آنجا بر اساس قواعد جهانی اصل تفکیک امور، قانونی نگارش میشد که خود با معیار سلسله مراتب قدرت طی چند دهه آنهم بر اساس نگاه ایدئولوژیک مبتنی بر مفهوم قدرت شکل یافته بود.
تجربه بینالمللی من بهصورت آشکار این نکته را در ذهنم متبادر ساخته است که متأسفانه خط مشی نظام بینالملل بر اساس منافع متقابل و ارزشهای متقابل نیست بلکه بر اصل مفهوم قدرت است. به همین دلیل به جای آنکه شورای امنیت طرفدار مظلوم باشد، آشکارا از متجاوز حمایت میکند و حتی فراتر هم رفته و به نفع متجاوز بیانیه میدهد. حتی اگر چند کشور در فعل و انفعالات جنگ سرد، یا معادلات امروز جهان بخواهند قطعنامهای در راستای استقرار امنیت کشوری که مورد تجاوز قرار گرفته صادر کنند، از حق ناعادلانه خود استفاده و فورا آن را وتو میکنند. واقعیتی که بارها در ماجرای فلسطین و سرزمینهای اشغالی و جنگ ایران و عراق رخ داد.”
بامداد امروز نیز خبری مبنی بر نشست شورای امنیت ملی در خصوص حمله عربستان به یمن بر روی خروجی رسانه ها قرار گرفت.
شورای امنیت سازمان ملل در نشست خود با طرح کشورهای شورای همکاری خلیج فارس علیه انصارالله یمن موافقت کرد و براساس این طرح، تحریمهای تسلیحاتی علیه انصارالله یمن و اعمال تحریم علیه «عبدالملک الحوثی» رهبر جنبش انصارالله اعمال میشود.
این تحریمها در شرایطی وضع شده که یمن از ۲۰ رو قبل شاهد حملات هوایی بیامان سعودیها است و جنگندههای اف – ۱۵ و تورنادوی عربستانی روزانه بارها شهرهای یمن را بمباران میکنند.
بنابر اعلام مقامات رسمی یمنی، بیش از ۲۵۰۰ نفر در این حملات کشته شدهاند و هزاران منزل مسکونی در این حملات ویران شدهاند اما پس از کشته شدن این تعداد بالا شورای امنیت پس از ۲۰ روز حمله اقدام به تصویب طرح علیه انصارالله کرده است.
این تصمیم شورای امنیت در نشست اخیر خود، همه جهانیان را بر این مطمئن تر می کند که این شورا فقط حامی امنیت ملت های ظالم و قدرتمند و مستکبر دنیاست، همان هایی که به راحتی آب خوردن کودکان بی گناهی را می کشند که عاجز از درک کلمه ای به نام جنگ هستند، انسان های بیگناهی را می کشند که فقط گناهشان مسلمانی است و پیرو دین و آیین خود بودن!
آری؛ شورای امنیت ملل متحد! چه اسم با مصمایی…
همان شورایی که رای به دفاع از کشوری می دهد که موشک بر سر فقیرترین مردم عرب در جهان می ریزد، همان کشوری که حمام خون به راه می اندازد و انسان های بی گناه را به فجیع ترین وضع ممکن راهی دیار باقی می کند!
به راستی آیا نبایستی اسم این شورا را، “شورای حمایت از کشورهای کودک کش جهان” نامید؛ شورایی که خود بویی از انسانیت نبرده است…
سخن کوتاه باید؛ شورای امنیتم آرزوست! نا امیدیم که صدای ملت مظلومی که غیرنظامیانش اهداف موشک های هوایی کشوری ظالم هستند به گوش کر اعضای این شورا برسد!
